#boetiezoekthetuit: borstvoeding, advies van een lactatiedeskundige

wbw2015-logo-NLTer ere van onze ‘Nationale borstvoedingsweek’ (ieder jaar in week 40) had ik vorige week een extra #boetiezoekthetuit interview met lactatiedeskundige Moniek Rooijakkers. Op social media komt het regelmatig voorbij, het lijkt zelfs wel een hippe trend; borstvoeding geven. Ondanks dat ik voor mijzelf de keuze heb gemaakt dat ik ons kleintje flesvoeding ga geven, ben ik zeker wel benieuwd naar een aantal dingen als het gaat over ‘de natuurlijkste manier van je kindje voeden’.

Als het op het voeden van je kindje aan komt is er in mijn mening maar één advies echt belangrijk: ‘doe wat voor jou het beste voelt.‘. Mijn moeder mocht vanwege de zware bevallingen geen borstvoeding geven dus zowel mijn zusje als ik zijn groot geworden met de fles. We hebben een prima weerstand en belangrijker nog, een hele goede band met onze moeder. Dus als je kiest voor flesvoeding laat het dan uit je hoofd om te denken dat je een slechte moeder bent, niet het beste voor je kindje wil of dat je geen goede band met je kindje zou kunnen opbouwen. Grote onzin als je het mij vraagt.

Op de een of andere manier heeft het idee van borstvoeding geven nooit echt als ‘natuurlijk’ gevoelt voor mijzelf. Wat de reden daar ook van is, vind ik borstvoeding wel een interessant onderwerp. Daarom vond ik het ook erg leuk om ter eren van onze eigen Nederlandse borstvoedingsweek hier meer over te weten te komen. (aangezien we tijdens ‘Wereld borstvoedingsweek’ zomervakantie hebben wordt er in Nederland door zorginstellingen en vrijwilligersorganisaties voor gekozen om in week 40 (met een knipoog naar het gemiddeld aantal zwangerschapsweken) aandacht te besteden aan de wereld borstvoedingsweek.)

Alysssa Milano

Bron: Facebook & instagram Alysssa Milano – Actrice Alysssa Milano @home & @work

Mijn eerste vraag aan Moniek is: Waarom is nationale borstvoedingsweek belangrijk? Je ziet het momenteel zo veel voorbij komen in de media, is het al niet bij iedereen bekend?  “Borstvoeding is de beste voeding als het gaat om de gezondheid van moeder en kind. De WHO adviseert het eerste half jaar na de geboorte uitsluitend borstvoeding te geven en borstvoeding in combinatie met bijvoeding tot de leeftijd van 2 jaar voort te zetten. De nationale borstvoedingsweek wordt georganiseerd om borstvoeding extra onder de aandacht te brengen bij ouders en zorgverleners. Ouders en zorgverleners worden in deze week nog beter dan voorheen van informatie en ondersteuning rond borstvoeding voorzien. Elk jaar is er een wisselend internationaal thema, dit jaar is het thema “borstvoeding en werk, laat het werken”.”

Ik vraag Moniek om mij iets meer te vertellen over het gekozen thema van dit jaar. “In 2015 startte 80% van de moeders met borstvoeding na de geboorte (Peiling door TNO in 2014) Van de zuigelingen van één maand oud kreeg nog 57% uitsluitend borstvoeding, op 3 maanden was dit 47% en op de leeftijd van 6 maanden is het percentage dat uitsluitend borstvoeding kreeg 39%. Eén van de belangrijkste reden om te stoppen in de tweede tot en met de vierde maand is dat moeders aangeven dat borstvoeding geven lastig te combineren is met werk. Zowel moeders als werkgevers zijn veelal niet op de hoogte van de wettelijke regels die er zijn rondom borstvoeding geven en werken. Door dit thema aan de orde te stellen hoopt men o.a op meer bewustwording over de rechten van werkende vrouwen om borstvoeding te geven.”

Wat zijn je ‘rechten’ op de werkvloer als het gaat over borstvoeding geven? “Ten eerste is er in Nederland het ‘Voedingsrecht’ In de wet is vastgelegd dat een moeder die borstvoeding geeft en wil blijven geven, negen maanden (gerekend vanaf de geboorte van haar baby), 25% van haar werktijd mag besteden om haar kindje te voeden of om te kolven. De werkgever moet een kolfruimte beschikbaar stellen en haar doorbetalen. Het is wel de bedoeling dat een a.s. moeder hier ruim van te voren in goed overleg afspraken over maakt met haar werkgever.
Daarnaast is er de ‘Arbowet na negen maanden’. Het voedingsrecht, ofwel kolfrecht, houdt nu op, maar de werkgever is nog steeds verplicht het werk zo in te richten dat een moeder met succes borstvoeding kan blijven geven. Er mogen dus geen gevaarlijke stoffen in de omgeving zijn, en als de moeder een extra pauze nodig heeft om te rusten of te kolven, moet zij die kunnen nemen. Het is dan wel in haar eigen tijd. Alles natuurlijk in goed overleg.”

Hoe kun je de melk na het kolven het best bewaren? “Moedermelk kun je bewaren in flesjes, afsluitbare (diepvries)bakjes, speciale bewaarzakjes of -bakjes. Vermeld de datum, de hoeveelheid melk en de naam van je baby op de porties melk. Kleinere porties zijn handiger in het gebruik; het ontdooien gaat sneller en je loopt minder kans dat je moedermelk weg moet doen omdat je meer hebt ontdooid als dat de baby nodig heeft. Afgekolfde melk is in de vriezer ongeveer zes maanden houdbaar. Afgekolfde moedermelk die je vers gekolfd in de koelkast zet, blijft 3 dagen goed.”

Miranda Kerr

Bron: instagram Miranda Kerr – Model Mirande Kerr @home & @work

Wat ik mij nou altijd afgevraagd heb is hoe je als moeder weet of je kindje genoeg gedronken heeft? Je weet dat jouw kindje niets tekort komt als hij tevreden is na de voeding, hij minimaal 7-8 voedingen per dag drinkt in de eerste weken, hij minimaal 6 natte plasluiers heeft vanaf de 3e dag na de geboorte, hij minimaal 2x dgs poept en voldoende groeit. Als je ongerust bent over het wel of niet goed groeien van de baby laat hem dan een keer extra wegen op het consultatiebureau. Nagenoeg elk consultatiebureau heeft wekelijks een weeguurtje waar je zonder afspraak binnen kunt lopen om je kindje te wegen.”

Ik heb wel eens de term ‘clustervoeden’ voorbij zien/horen komen, wat houd dat precies in? “Veel baby’s vertonen na de eerste week een patroon dat “clustervoeding” wordt genoemd. De baby wil dan (meestal in de avonduren) enkele korte voedingen vlak achter elkaar drinken, soms wel elk uur. Als de baby goed groeit is dit vaker willen drinken in de avonduren geen teken van te weinig voeding.” 

Kun je borst- en fles voeding ook combineren of is het alleen het één of alleen het ander? “Jazeker echter is het verstandig dit pas te gaan combineren wanneer de melkproductie goed op gang is en je kindje de techniek van het drinken aan de borst goed onder de knie heeft. Over het algemeen kan je dit gaan proberen vanaf 4-5 weken na de geboorte.”

Is het eigenlijk noodzakelijk om een borstvoedingscursus te volgen tijdens je zwangerschap? “Het is goed als je zelf weet hoe borstvoeding werkt zo kun je goed voorbereid beginnen aan borstvoeding,  Door het volgen van een borstvoedingscursus krijg je meer kennis en inzicht over borstvoeding waardoor je weloverwogen beslissingen kunt nemen en kom je voor minder verassingen te staan als het om borstvoeding gaat. Je kunt ook een boek lezen over borstvoeding, het is net waar je de voorkeur aan geeft.”

Zijn er dingen waarmee je moet oppassen als je borstvoeding geeft? (medicijnen, voeding, etc.) “De meeste medicijnen kunnen veilig gebruikt worden met borstvoeding. Wanneer de medicatie niet veilig te gebruiken is bij borstvoeding omdat het via de moedermelk risico’s bij het kind kan geven, is er vaak een alternatief medicijn met dezelfde werking dat wel veilig te gebruiken is wanneer je borstvoeding geeft. Wanneer je tijdelijk een medicijn moet gebruiken dat risico’s kan geven bij het kind en er is geen veilig alternatief is het niet nodig om gelijk te stoppen met borstvoeding geven. Je kunt in die periode kolven om je melkproductie op gang te houden en wanneer de medicatie is gestopt kun je je kindje weer veilig voeden aan de borst. Voor genuanceerde informatie over bepaald medicijngebruik bij borstvoeding kun je o.a terecht bij borstvoedingsvereniging La Leche League of een Lactatiekundige IBCLC.
Wanneer je borstvoeding geeft heb je ongeveer 500 kilocalorieën per dag extra nodig. Er zijn geen voedingsmiddelen die je niet mag eten. Tevens is het belangrijk dat je voldoende en gevarieerd drinkt. Van teveel koffie of energiedrankjes kan een baby krampjes krijgen en onrustig worden.”

Zijn er dingen die juist heel goed zijn om te eten als je borstvoeding geeft? “Gevarieerd en gezond eten is belangrijk. Op die manier krijg je als moeder voldoende voedingsstoffen en de baby ook.”

Ik heb wel eens gehoord dat een kindje allergisch kan zijn voor moedermelk, hoe kan dit? “Zeer gevoelige kinderen kunnen een allergische reactie vertonen op moedermelk. Dit betekent niet dat ze allergisch zijn voor de moedermelk zelf. Ze reageren op de kleine hoeveelheden koemelkeiwitten (bijvoorbeeld uit melk of zuivelproducten) die de moeder via de moedermelk overdraagt aan de baby. Als dit het geval is, moet de moeder koemelk, zuivelproducten en alle producten die koemelk bevatten, uit haar  dieet weglaten waardoor de moedermelk geen koemelkeiwitten meer bevatten en het kind borstvoeding kan blijven krijgen.”

Tot wanneer geef je je kindje borstvoeding? “Het advies is om het eerste half jaar uitsluitend borstvoeding te geven en daarna zolang moeder en kind dat willen en zich daar prettig bij voelen. Een baby profiteert het meest als hij tenminste 6 maanden borstvoeding krijgt, maar elke week telt.”

Nu hebben we een hele hoop positieve aspecten van borstvoeding besproken maar zijn er ook nadelen aan borstvoeding geven? “Nadelen van borstvoeding zijn slechts die factoren die de moeder zelf als onpraktisch beschouwt, want voor de normale baby zijn er geen nadelen van borstvoeding bekend.”

doutzen kroes

Bron: instagram Doutzen Kroes – Model Doutzen Kroes @home & @work

Het beroep van ‘lactatiedeskundige’ is volgens mijn nog niet zo lang bekend in Nedeland. Wat doet een lactatiekundige precies? “Nee dat is waar. De lactatiekundige IBCLC  bestaat in Nederland pas 20 jaar, toch hebben we inmiddels onze eigen plek binnen de gezondheidszorg verworven. Een lactatiekundige is een borstvoedingsspecialist die werkzaam kan zijn verloskundige praktijken, in ziekenhuizen, bij kraamzorginstellingen, bij JGZ en in vrijgevestigde praktijken. Lactatiekundige zorg wordt tegenwoordig door veel ziektekostenverzekeraars geheel of gedeeltelijk vergoed. Dit heeft de drempel lager gemaakt voor ouders om bij borstvoedingsproblemen of bij bijzondere omstandigheden een lactatiekundige in te schakelen. Een lactatiekundige biedt advies bij borstvoeding. Een lactatiekundige kan om verschillende redenen gevraagd worden. De lactatiekundige luistert naar je, analyseert jouw situatie, observeert hoe jij borstvoeding geeft en geeft op basis daarvan een deskundig advies. Hoe sneller de problemen met borstvoeding met de juiste adviezen worden aangepakt, hoe eerder en langer moeder en kind samen kunnen genieten.”

Wanneer komt het punt dat je de hulp van een lactatiekundige inroept? “Wanneer je voor borstvoedingsproblemen komt te staan waarbij de begeleiding van de verpleegkundige (ziekenhuis en/of JGZ), kraamverzorgster, verloskundige, (huis)arts niet voldoende is om het probleem op te lossen, is het raadzaam om een lactatiekundige te raadplagen. Een lactatiekundige bij je in de buurt vind je op de website www.nvlborstvoeding.nl “

Wat is uw advies voor moeders die nog twijfelen tussen borst- of flesvoeding? “Maak een weloverwogen keuze dus verdiep je in informatie rondom borst- en flesvoeding. Vaak word je voorzien van betrouwbare informatie, folders en een voorlichtingsavond via je verloskundige, het ziekenhuis of het kraambureau en natuurlijk kun je op internet ook informatie terug vinden. Praat met mensen in je omgeving die borstvoeding geven of hebben gegeven. Wanneer je je dan nog afvraagt of het de juiste keuze voor je is, probeer het uit. Stoppen met borstvoeding kan altijd nog en elke week dat je borstvoeding geeft is waardevol. Voor sommige vrouwen is borstvoeding geven niet mogelijk, ook al zou je het wel graag willen geven. Flesvoeding (kunstvoeding) is dan het alternatief.”

Zijn er nog ‘gouden tips’ voor zwangere mama’s (to be) die borstvoeding gaan geven? “Borstvoeding geven is natuurlijk, maar het is niet vanzelfsprekend dat het meteen lukt. Verwacht dit ook niet. Veel moeders en baby moeten even oefenen. Geduld en vertrouwen zijn de belangrijkste sleutelwoorden bij het slagen van de borstvoeding. Geef niet te snel op als er problemen ontstaan. Borstvoedingsproblemen zijn vaak op te lossen Schakel bij problemen een lactatiekundige in. Laat je niet van de wijs brengen door goed bedoelde en soms tegenstrijdige adviezen van anderen. Heb veel huid- op huidcontact met je kindje. Dit is bevorderlijk voor de hechting, melkproductie en voedingsreflexen van je kindje. Vertrouw tijdens je borstvoedingsperiode op je eigen lichaam en op je kindje.”

Er zijn twee borstvoedingsorganisaties waar je terecht kunt voor betrouwbare informatie en adviezen rondom borstvoeding. Deze organisaties hebben beide informatieve websites, folders en gratis telefonische hulpdienst. www.lalecheleague.nl en www.borstvoedingnatuurlijk.nl

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s