#boetiezoekthetuit: het maken van ons geboorteplan

baby-1428462Ik heb de term wel vaker voorbij zien en horen komen een ‘geboorteplan’. Eigenlijk vond ik dat altijd een beetje onzin, want hoe kun je het verloop van de geboorte van je kindje nu plannen? Mijn gedachte was altijd: ‘Laat het lopen zoals het loop, miljoenen vrouwen voor mij hebben dit ook gedaan, ik ben er als vrouw voor gemaakt, dus dit kan ik ook.” Dit is natuurlijk geen slechte instelling maar na het volgen van ons ‘Hypnobirthing cursus’ (bij Bliss Hypnobirthing) ging er toch een wereld voor mij open. Er is veel meer mogelijk dan ik dacht en niets ‘is nu eenmaal zo’ of ‘hoort er nu eenmaal bij’. Je hebt wel degelijk een keuze, als je er maar van te voren over nadenkt…

Ondanks dat de bevalling van ons eerste kindje helemaal een uitzonderlijke ervaring was, waren er toch een aantal momenten van de hele ‘bevallings-ervaring’ die ik (achteraf gezien) anders had willen doen. Momenten die, door onwetendheid van mijzelf en door het volgens protocol handelen van mensen, stress in de situatie bracht. Stress die misschien helemaal niet nodig zou zijn geweest… Maar ja, het is je eerst kindje, je eerste bevalling, wat weet je daar nou eigenlijk van (behalve de vaak negatieve verhalen van anderen…)? Daarom ben ik er voor mijzelf wel van overtuigd dat ik nu, bij ons tweede kindje, een realistischer plan kan maken dan wanneer ik dat de eerste keer zou hebben kunnen doen. Wat niet wil zeggen dat het niet al ontzettend goed is om je bij je eerste kindje te verdiepen in de wereld van mogelijkheden en keuzes die je eigenlijk hebt.

Dus, wat is een geboorte plan nu precies? Het is eigenlijk niets meer dan een document (digitaal of op papier) met paar regels tot 2 A4’tjes tekst met voorkeuren en wensen die jij en je partner hebben met betrekking tot de geboorte van jullie kindje. Waarom niet meer? Omdat het voor zorgverleners snel en gemakkelijk te lezen moet kunnen zijn. Mijn advies is om dit zeker tussen de 30 en 35 weken van je zwangerschap met je verloskundige en/of gynaecoloog te bespreken, zodat zij ook voorbereid zijn op jullie bevalling en zodat zij advies kunnen geven over de eventuele haalbaarheid van jullie wensen. Mochten er medische of praktische bezwaren zijn op jullie voorkeuren, bespreek dan een alternatief waar jullie je ook goed bij voelen.

Let goed op: de naam zegt het al ‘geboorteplan‘ dat wil zeggen dat niets in dit plan vast staat. Je kunt zelf op elk moment van gedachten veranderen, dat is helemaal ok. Ook kan de bevalling anders lopen dan je had verwacht (denk hierbij aan ziekenhuis opname of keizersnede). In deze situatie zijn er wellicht toch medisch ingrepen nodig en kunnen niet al jouw wensen uitgevoerd worden. Probeer hierdoor niet van slag te raken maar hou je vast aan de wensen (of alternatieven hiervan) die nog wel mogelijk zijn. Durf hierom te vragen!

Waarom zou je een geboorteplan maken? Ondanks mijn eerdere bezwaren zou ik nu iedereen adviseren om een geboorteplan te maken. Alleen het feit dat je al bewust bezig bent met je bevalling (ook al weet je nog niet precies hoe de ervaring zal zijn) zorgt er voor dat je zo goed mogelijk voorbereid bent op het ‘moment suprême’. Het is ook een kans om samen met je (geboorte)partner jullie verwachtingen van de geboorte te bespreken. Ondanks dat sommige partners er misschien van overtuigd zijn dat ze niets kunnen doen en dat ‘de vrouw het werk moet doen’ hebben ze een hele belangrijke rol! Zij zijn niet alleen steun en toeverlaat tijdens deze belangrijke periode, ze zijn ook degene die jullie wensen rondom de geboorte kunnen ‘beschermen’. Zij kunnen vragen stellen als “Is deze ingreep echt medisch noodzakelijk voor mijn vrouw en de baby? Zo nee, dan blijven we bij het geboorteplan.” of “Zijn er andere opties die we eerst zouden kunnen proberen voordat we hiertoe over gaan?”. De vrouw is soms niet goed in staat om op dat moment deze belangrijke vragen zelf te stellen… zie je papa (of andere geboortepartner) je zit daar echt niet voor spek en bonen, er is werk aan de winkel!

Dit is de minimale inhoud van je geboorteplan:

  • Waar je wilt bevallen (thuis, kraamhotel, ziekenhuis)
  • Wie er bij de bevalling mogen zijn (partner, familie, andere geboortepartner als een Doula, etc.)
  • In welke houding je wilt bevallen
  • Of je pijnstilling wilt en zo ja, welke methode
  • Of je je baby zelf wilt aanpakken (of dat je gebruik wilt maken van een spiegel zodat je zelf kunt zien dat het hoofdje geboren is)
  • Wie de navelstreng door mag knippen en wanneer dat mag gebeuren.
  • Of je borstvoeding wilt geven

Nu ik hier zelf mee bezig ben, laat ik je graag een aantal punten uit mijn geboorteplan lezen en de reden waarom ik hiervoor gekozen heb:

voorkeur mbt opname

Er zijn verschillende redenen dat ik deze wens in mijn geboorte plan hebt gezet. De bevalling van ons eerste kindje is ingeleid, wat toen medisch noodzakelijk was. Maar omdat dit een niet natuurlijke manier is van weeën opwekken bestaat de kans dat je terecht komt in een zogenaamde ‘weeënstorm’. Dit is niet voor iedereen het geval, maar bij mij kwamen de weeën van praktisch niets, ineens om de 2 minuten opzetten. Het voordeel was dat ons kindje binnen een uur geboren was maar in dit geval kan het ook erg lastig zijn de weeën goed op te vangen en het gevoel van ‘controle’ over de situatie te behouden.
De tweede reden is dat er al een aantal keer aan mij gevraagd is of de bevalling van deze zwangerschap ook vroeger zal worden opgewekt, gezien de ervaring met ons eerste kindje. Buiten dat ik niet eens wist dat dit een mogelijkheid is, wil ik absoluut niet dat dit gebeurt. Waarom zou dit baby’tje, wanneer de zwangerschap zo goed blijft gaan als dat het nu gaat, eerder gehaald moeten worden? Voor onze gemoedsrust? Nee, dit nieuwe leventje verdient even veel kansen als ieder ander en misschien zijn die laatste paar weken wel heel hard nodig…

voorkeur mbt begin bevalling
Misschien zeg ik nu iets wat sommige mensen niet met mij eens zijn… Maar ik heb het gevoel dat veel zorgverleners (of het nu je verloskundige of medisch personeel in het ziekenhuis is) werken volgens bepaalde ‘standaard protocollen’. Aangezien iedere vrouw anders is en iedere bevalling dus anders is, vind ik dit erg vreemd. Termen als ‘de natuur even een handje helpen’, het ‘strippen van de baarmoedermond’ of ‘de vliezen breken’ allemaal om de bevalling wat sneller op gang te brengen klinken heel normaal in onze oren, toch? Dat hoort er nu eenmaal bij… niet dus. Dit wordt regelmatig gedaan zonder dat er een medische noodzaak is, alleen om de praktische reden dat  alles iets sneller gaat. Waarom zou je geen vertrouwen hebben in het kunnen van je eigen lichaam en je kindje de kans geven zelf te bepalen wanneer hij of zij er klaar voor is om geboren te worden?
Leuk weetje: Als je bevalt volgens de ‘Hypnobirthing methode’, bestaat de kans dat de geboorte van je kindje zo rustig en kalm is dat hij/zij geboren wordt ‘met de helm op’. “Je spreekt van een ‘helmbaby’ als een deel van de vruchtwaterzak nog om het lijfje van de baby zit, maar de zak is dan niet meer compleet intact. Vaak zit het vlies nog om het hoofdje, waar de term ‘helm’ vandaan komt.” Soms komt het dus voor dat het kindje de vruchtzak pas op het laatste moment dat hij/zij naar buiten komt breekt. Het vooraf ‘breken van je vliezen’ is dus helemaal niet essentieel voor een goede bevalling… Prachtig toch 🙂

voorkeur mbt bevalling
Liggend op je rug bevallen is heel normaal toch? Normaal, ja. De beste manier, niet altijd. Deze baarpositie is namelijk de positie waarin het geboortekanaal het langst is en je bekken het meest nauw/smal is. Daarnaast loopt je heiligbeen een beetje naar boven als een ‘J’ en moet je kindje dus omhoog gedrukt worden om ter wereld te komen. Je maakt dus weinig gebruik van de natuurlijke zwaartekracht. Tijdens mijn eerste bevalling kon ik de weeën het best opvangen op mijn knieën zittend en met mijn bovenlijf hangend over het hoofdeind van het bed (wat een beetje omhoog stond). Op het moment dat ik mocht gaan persen moest ik ineens op mijn rug gaan liggen (volgens protocol) want zo worden kindjes geboren… Dit ‘verander moment’ bracht veel, achteraf gezien, onnodige stress. Want waarom zou je niet op je handen en knieën een kindje kunnen baren? Dan staat je heiligbeen ook nog eens in een ‘neerwaartse J’ waardoor je kindje gemakkelijker ter wereld zou kunnen komen. Of misschien beval jij wel liever liggend op je zij, staand, zittend op een baarkruk of (als je goede beenspieren hebt) hurkend als een kikker. In de laatste positie is je bekken het meest wijd, je geboortekanaal het kortst en je maakt optimaal gebruik van de natuurlijke zwaartekracht…

Bekijk ook eens deze link over de voordelen van verschillende baarposities.

voorkeur mbt de baby

Dit is een punt waarover ik zelf nooit echt nagedacht had. In het ziekenhuis wordt ook ruim voor de bevalling de optie voor navelstrengdonatie aangeboden. Dus ik dacht “ja natuurlijk doe ik dat, anders gooien ze het toch weg, laten ze er dan maar iets goeds mee doen”. Tot dat ik dit hoorde…. 70% van de hoeveelheid bloed zit bij de geboorte in het kindje zelf, de overige 30% zit in de placenta met de navelstreng. Wanneer de navelstreng direct na de geboorte wordt doorgeknipt, dan loopt het kindje een groot percentage van de hoeveelheid bloed met essentiële stoffen mis. Ook krijgt het kindje na de geboorte nog zuurstof binnen via het bloed in de navelstreng, waardoor het geleidelijk aan kan wennen aan het ademhalen. Het laten uitkloppen van de navelstreng heeft ontzettend veel voordelen en je hoeft er eigenlijk niets extra’s voor te doen! Het enige wat ervoor nodig is, is de tijd.

Dit zijn nog een aantal voordelen van het uit laten kloppen van de navelstreng:
* De baby krijgt een grote hoeveelheid ijzer binnen. Hierdoor kan bloedarmoede in de eerste levensperiode worden voorkomen.
* Ook krijgt het kindje een grote hoeveelheid witte bloedcellen en antistoffen binnen die ontstekingen bestrijden.
* Er is een grotere hoeveelheid bloedplaatjes, deze deeltjes zorgen voor het stollen van het bloed.
* De baby krijgt via het navelstrengbloed zijn/haar eigen stamcellen binnen, cellen met een grote waarde voor de gezondheid waarvan de betekenis nog steeds niet helemaal wordt begrepen.
* Het laten uitkloppen van de navelstreng wordt geassocieerd met betere bloedcirculatie in de eerste paar uur
* Ook wordt de lichaamstemperatuur van de baby beter gereguleerd.

 Er wordt wel gezegd dat het gevaarlijk is om de navelstreng uit te laten kloppen omdat de baby dan geel kan gaan zien vanwege de extra grote hoeveelheid rode bloedcellen. Dit is echter een fabeltje dat niet wetenschappelijk is onderbouwd. De grotere hoeveelheid rode bloedcellen zorgt juist voor een grotere zuurstoftoevoer naar de lichaamsweefsels en dit is alleen maar zeer gunstig. Ook wordt er gezegd dat er te veel bloed van de placenta naar de baby zou stromen en andersom. Dit tweede punt is ook een fabeltje, zoals wordt bevestigd door de wereldgezondheidsraad. Het lichaam van de baby kan de extra bloedtoevoer zelf heel goed reguleren. En dat is niet zo vreemd, want je kunt er toch van uit gaan dat de natuur ons zo gemaakt heeft en dat we dus niet direct na de geboorte als een dolle de navelstreng moeten doorknippen…

Hopelijk helpt deze informatie je bij het maken van een eigen geboorte plan. Of het heeft je in ieder geval een klein kijkje gegeven in de wereld van mogelijkheden en keuzes die je tot je beschikking hebt als het gaat op de geboorte van jullie kindje.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s